Schijfstoring en vervanging
Schijf vervangen in je NAS
Inhoud bijgewerktKoop een schijf van dezelfde maat of groter dan de kapotte, die CMR gebruikt en die als NAS-schijf is bedoeld. Kleiner mag niet: je array kan niet herbouwen op een schijf die kleiner is dan de rest. Grotere ruimte benut je pas als ook de andere schijven groter zijn, behalve bij SHR en TRAID. Zet de nieuwe schijf erin terwijl de NAS aan staat als je model hot-swap ondersteunt, en start de reparatie vanuit DSM, UGOS Pro of QTS.
Als Amazon-partner verdienen wij aan kwalificerende aankopen op Amazon.nl. Onze links dragen de partnertag cloudzat0a08-21. Dat kost je niets extra en verandert niets aan de prijs die je betaalt.
De verleiding op dit moment is om de goedkoopste schijf van de juiste maat te pakken en klaar. Dat is precies hoe mensen hun tweede schijf verliezen: een verkeerde schijf in een herbouwende array is gevaarlijker dan geen schijf. De drie regels hieronder kosten je niets extra en voorkomen dat.
Regel 1: dezelfde maat of groter, nooit kleiner
Een RAID-array herbouwt de nieuwe schijf door de andere schijven uit te lezen. Daarvoor moet de nieuwe schijf minstens zo groot zijn als de plek die hij inneemt. Een schijf die ook maar iets kleiner is, wordt geweigerd, en "iets kleiner" gebeurt vaker dan je denkt: niet elke 4 TB-schijf heeft exact hetzelfde aantal bytes.
Groter mag altijd, maar de extra ruimte blijft bij klassieke RAID 5 en RAID 6 ongebruikt tot je élke schijf hebt vervangen door een grotere. Bij SHR (Synology) en TRAID (TerraMaster) ligt dat gunstiger: daar win je de extra ruimte al zodra de op een na kleinste schijf ook groter is. Reken het door met de RAID-calculator voordat je een grotere schijf koopt in de verwachting dat je hem meteen benut.
Regel 2: CMR, en meng geen SMR in een bestaande array
De vervangschijf moet CMR gebruiken, niet SMR. Dat geldt altijd voor NAS-schijven, maar bij een vervanging is het extra scherp: een SMR-schijf zakt tijdens de herbouw dramatisch in snelheid, en juist de herbouw is het moment waarop je array onbeschermd is. Een herbouw die op een CMR-schijf een dag duurt, kan op een SMR-schijf een week worden of vastlopen.
Wat het verraderlijk maakt: als je destijds CMR-schijven kocht en nu per ongeluk een SMR-schijf bijplaatst, ziet je NAS daar niets aparts aan tot de herbouw begint. Hoe je CMR van SMR onderscheidt en welke schijf in 2020 het bekendste SMR-drama werd, staat op CMR versus SMR.
Regel 3: begrijp het rebuild-risico voordat je begint
Dit is de regel die bijna niemand opschrijft. Op het moment dat je de nieuwe schijf plaatst en de herbouw start, moet je NAS elke overgebleven schijf van begin tot eind uitlezen. Dat is de zwaarste belasting die die schijven ooit krijgen, en het gebeurt precies wanneer je array al één schijf mist. Valt er in dat venster een tweede schijf uit, dan is bij enkele pariteit alles weg.
Bij schijven van 12 TB en groter duurt die herbouw makkelijk een dag, soms meerdere. Hoe groter je schijven, hoe langer het venster, hoe reëler het tweede-uitval-risico. Dat is geen reden om niet te herbouwen, maar wel een reden om te weten dat je een echte back-up nodig hebt en niet alleen RAID. De volledige uitleg staat op het rebuild-risico.
Zo vervang je de schijf
- Zoek uit welke schijf kapot is. DSM, UGOS Pro en QTS noemen de bay bij naam (Schijf 1, Schijf 2). Ga niet op je gevoel af: de verkeerde schijf eruit trekken maakt een gedegradeerde array kapot. De diagnose staat op schijf kapot herkennen.
- Controleer of je een recente back-up hebt. Voordat je iets aanraakt. Een herbouw kan mislukken, en dan is de back-up het verschil tussen een vervelende middag en dataverlies.
- Plaats de nieuwe schijf. Ondersteunt je model hot-swap (vrijwel alle modellen met meer dan één bay), dan kan dat terwijl de NAS aan staat. Twijfel je, zet hem dan eerst uit.
- Start de reparatie vanuit het besturingssysteem. In DSM: Opslagbeheer, kies de gedegradeerde pool, Repareren. UGOS Pro en QTS hebben een vergelijkbare knop. De NAS begint dan met herbouwen.
- Laat de herbouw met rust. Gebruik de NAS zo min mogelijk tot de herbouw klaar is. Zwaar gebruik verlengt het venster waarin je onbeschermd bent.
Vervangschijven, gecontroleerd op CMR
Kies dezelfde maat als je kapotte schijf of groter. Alle schijven hieronder zijn NAS-schijven waarvan wij positief hebben vastgesteld dat ze CMR gebruiken, gerangschikt op prijs per terabyte. De prijzen komen van Amazon.nl en worden een paar keer per dag bijgewerkt.
Veelgestelde vragen
Kan ik een grotere schijf gebruiken als vervanger?
Ja, groter mag altijd. Bij klassieke RAID 5 en RAID 6 blijft de extra ruimte ongebruikt tot je alle schijven hebt vervangen door grotere. Bij SHR en TRAID win je de extra ruimte al zodra de op een na kleinste schijf ook groter is.
Moet de vervangschijf van hetzelfde merk zijn?
Nee. Het moet een CMR-schijf zijn die voor continu gebruik is gebouwd; het merk maakt niet uit. Sommige mensen kiezen bewust een ander merk of een andere productiebatch, zodat niet alle schijven rond dezelfde tijd uitvallen.
Kan ik een externe schijf uit zijn behuizing halen als vervanger?
Beter niet. Je weet meestal niet welke schijf erin zit, en de kans is groot dat het een SMR-schijf zonder TLER is: precies de combinatie die tijdens een herbouw instort. Bovendien vervalt de garantie zodra je de behuizing opent.
Hoe lang duurt een herbouw?
Dat hangt af van de capaciteit en de processor. Reken bij schijven van 8 TB op enkele uren tot een dag, bij 16 TB en groter op een dag of meer. Op een NAS met een ARM-processor duurt het langer dan op een Intel-model.
Kan ik de NAS gebruiken tijdens de herbouw?
Het kan, maar doe het zo min mogelijk. Elke lees- en schrijfactie verlengt de herbouw, en juist tijdens de herbouw is je array onbeschermd tegen een tweede uitval. Plan zwaar gebruik voor na de herbouw.
Wat als er tijdens de herbouw een tweede schijf uitvalt?
Bij enkele pariteit (RAID 5, SHR) ben je dan je data kwijt en heb je je back-up nodig. Bij dubbele pariteit (RAID 6, SHR-2) overleeft de array een tweede uitval. Dat is precies waarom dubbele pariteit bij grote schijven wordt aangeraden.
Verder lezen: Schijf kapot herkennen · Het rebuild-risico · CMR versus SMR · NAS vervangen of alleen de schijven? · Beste NAS-schijven per prijs per TB