Schijfstoring en vervanging
Het rebuild-risico: waarom een array juist tijdens de herbouw sneuvelt
Inhoud bijgewerktTijdens een herbouw leest je NAS elke overgebleven schijf volledig uit om de nieuwe schijf te vullen. Dat is de zwaarste belasting die die schijven ooit krijgen, en het gebeurt precies wanneer je array al een schijf mist. Valt er in dat venster een tweede schijf uit, dan is bij enkele pariteit alles weg. Dat is de echte reden waarom mensen arrays verliezen: niet de eerste storing, maar de tweede tijdens de herbouw.
Dit is de pagina die de forums niet schrijven, omdat het slecht nieuws is. Maar het is het enige dat verklaart waarom een RAID-array, die juist bedoeld is om een schijfstoring te overleven, toch data kwijtraakt. Als je begrijpt wat er tijdens een herbouw gebeurt, begrijp je meteen waarom een back-up geen luxe is naast RAID, maar de eigenlijke bescherming.
Wat er tijdens een herbouw gebeurt
Bij RAID 5 of SHR met enkele pariteit is de data plus een pariteitsberekening verdeeld over alle schijven. Valt er een schijf uit, dan kan de NAS de ontbrekende data terugrekenen uit de rest. Maar om de nieuwe, lege schijf te vullen, moet hij daarvoor élke overgebleven schijf van de eerste tot de laatste sector uitlezen.
Dat uitlezen is niet zomaar wat verkeer: het is uren tot dagen aaneengesloten lezen op volle snelheid, van schijven die vaak even oud zijn en dezelfde slijtage hebben als de schijf die net faalde. Een zwakke plek die tijdens normaal gebruik nooit werd aangeraakt, wordt nu wél gelezen. Dat is precies het moment waarop een tweede schijf een leesfout geeft.
Waarom grote schijven het risico vergroten
Hoe groter de schijven, hoe langer de herbouw, en hoe langer het venster waarin je array onbeschermd is. Een herbouw van 4 TB-schijven is in een paar uur klaar; een herbouw van 20 TB-schijven kan een dag of meer duren. Al die tijd draait je array op de overgebleven schijven zonder marge.
Dat is de reden dat wij op onze modelpagina's schijven boven een bepaalde maat afraden op zwakkere hardware, en waarom dubbele pariteit zinvol wordt zodra je schijven van 16 TB en groter gebruikt. Het gaat niet om de kans dat een schijf uitvalt, maar om hoe lang je kwetsbaar bent als het gebeurt.
Waarom CMR hier specifiek telt
Een SMR-schijf zakt tijdens aaneengesloten schrijven volledig in, en een herbouw is niets anders dan urenlang aaneengesloten schrijven naar de nieuwe schijf. Een herbouw die op CMR een dag duurt, kan op SMR een week worden of halverwege vastlopen, waardoor je array nog langer onbeschermd blijft. Dat is de reden dat de CMR-eis bij een vervanging strenger is dan bij de eerste aanschaf.
Als je destijds CMR-schijven kocht en nu een SMR-schijf bijplaatst, merk je daar niets van tot de herbouw begint. Controleer het dus vooraf, met de uitleg op CMR versus SMR.
Herbouwen of herstellen uit back-up?
Meestal herbouw je gewoon: de array is bedoeld om dit te overleven, en met een goede back-up achter de hand is het risico beheersbaar. Maar er zijn gevallen waarin herstellen uit een back-up de veiliger keuze is.
Draai je enkele pariteit met grote schijven die allemaal even oud zijn, en heb je een recente, geverifieerde back-up, dan kan het verstandiger zijn om de pool opnieuw op te bouwen met nieuwe schijven en de data terug te zetten, in plaats van een herbouw te riskeren die de overgebleven oude schijven tot het uiterste belast. Dat is een afweging, geen regel. Waar het op neerkomt: zonder back-up heb je die keuze niet, en dan is een herbouw je enige optie, met alle risico van dien.
Wil je zien hoeveel marge je opstelling heeft, en wat dubbele pariteit je aan capaciteit kost? Reken je bays en RAID-niveau door met de RAID-calculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak mislukt een herbouw echt?
Zelden bij kleine, gezonde CMR-schijven, en merkbaar vaker bij grote schijven die allemaal even oud zijn en op de rand van hun levensduur zitten. Het is geen alledaags scenario, maar het is reëel genoeg dat je er een back-up voor wilt hebben.
Beschermt RAID 6 me tijdens de herbouw?
Beter, ja. RAID 6 en SHR-2 hebben dubbele pariteit, dus de array overleeft een tweede uitval tijdens de herbouw. Dat kost je een extra schijf aan pariteit, maar het neemt precies het risico weg waar deze pagina over gaat.
Moet ik de NAS uitzetten tijdens een herbouw?
Nee, de herbouw draait juist terwijl de NAS aan staat. Wat je wel doet is de NAS zo min mogelijk belasten: elke extra lees- en schrijfactie verlengt de herbouw en dus het kwetsbare venster.
Kan ik de herbouw versnellen?
Niet echt, en je zou het ook niet moeten willen forceren. De snelheid wordt bepaald door de schijven en de processor. Sommige systemen laten je prioriteit geven aan de herbouw boven normaal gebruik; dat helpt, maar het echte antwoord is de NAS met rust laten tot hij klaar is.
Wat als ik geen back-up heb en de herbouw mislukt?
Dan is het een data-recovery-situatie, en die is duur en onzeker. Dit is precies het scenario dat een back-up voorkomt. Als je nu geen back-up hebt en de array draait nog, is het maken van een back-up het eerste dat je doet, nog voor de herbouw.
Verder lezen: Schijf vervangen in je NAS · Volume of pool gecrasht · Een back-upstrategie die werkt · 2 bays of 4 bays?