Een back-upstrategie die werkt

Waarom je NAS niet je back-up is

Dit is het duurste misverstand in NAS-land, en het komt terug in bijna elk verhaal over dataverlies. Een NAS met RAID voelt veilig: er kan een schijf uitvallen en je data blijft. Maar RAID beschermt tegen precies één ding, een defecte schijf, en tegen niets anders.

Wis je per ongeluk een map, dan is hij op alle schijven tegelijk weg. Versleutelt gijzelsoftware je bestanden, dan gebeurt dat netjes over de hele array. Crasht de pool, of slaat de bliksem in, of wordt de NAS gestolen, dan is je enige kopie verdwenen. In al die gevallen is RAID machteloos, en is een tweede kopie het enige dat je redt. De rebuild-risicopagina laat zien waarom zelfs een schijfstoring zonder back-up gevaarlijk is.

De 3-2-1-regel, praktisch

1. Drie kopieën. Je werkende data plus twee back-ups. Dat klinkt veel, maar de eerste kopie is gewoon je NAS; je hoeft er dus maar twee bij te regelen.
2. Twee soorten opslag. Niet alle kopieën op hetzelfde type. Je NAS plus een externe schijf zijn al twee soorten. Zo overleeft één kopie een probleem dat het andere type treft.
3. Eén op een andere locatie. Eén kopie buiten je huis: een clouddienst, of een externe schijf bij familie. Dit is de kopie die brand, diefstal en gijzelsoftware overleeft, en het is de stap die mensen het vaakst overslaan.

Hoe je het thuis invult

De eenvoudigste werkende opstelling: je NAS is kopie één. Een externe USB-schijf die je periodiek aansluit, de back-up laat draaien en daarna loskoppelt, is kopie twee, en het loskoppelen is belangrijk want een permanent aangesloten schijf wordt meeversleuteld door gijzelsoftware. Een clouddienst of een externe schijf op een andere locatie is kopie drie.

Wil je het serieuzer, dan is een tweede, goedkopere NAS op een andere locatie (bij familie) die 's nachts synchroniseert een sterke oplossing, maar dat is niet nodig om beschermd te zijn. Voor de meeste mensen met wat foto's en administratie is de NAS-plus-losgekoppelde-schijf-plus-cloud ruim voldoende.

Nu de gratis C2-laag verdwijnt

Synology heeft in 2026 aangekondigd zijn gratis cloudlagen te beëindigen; voor C2 lopen de gratis plannen af op 22 juni 2027. Leunde je op die gratis opslag als je locatie-buiten-huis-kopie, dan is dit het moment om een alternatief te kiezen.

Dat hoeft geen Synology-dienst te zijn. Elke back-updienst met versiebeheer werkt, en de meeste NAS-systemen kunnen naar meerdere aanbieders back-uppen. Kies er een die oudere versies bewaart, zodat een versleuteld of beschadigd bestand de gezonde versie niet overschrijft. Dat versiebeheer is ook je verdediging tegen gijzelsoftware.