Schijfstoring en vervanging
Is mijn NAS-schijf kapot, of gaat hij kapot?
Inhoud bijgewerktKijk naar twee SMART-waarden: gereallocateerde sectoren en sectoren in afwachting (pending). Staan die op nul en blijven ze daar, dan is de schijf gezond. Lopen ze op, dan is de schijf aan het falen en moet hij eruit voordat hij het begeeft. Een NAS die piept meldt meestal precies dit, of een schijf die al helemaal is uitgevallen. Beveilig eerst je data, ga daarna pas iets vervangen.
"Bad sectors lopen op" is de meestgestelde vraag op de Nederlandse NAS-forums, en het antwoord is bijna altijd hetzelfde: een schijf die sectoren blijft herverdelen is op weg naar het einde, ook al werkt hij nu nog. Dit is hoe je het zelf afleest, zonder een forumthread te hoeven openen.
De twee getallen die er werkelijk toe doen
In DSM (Opslagbeheer, HDD/SSD, Statuscontrole) en in UGOS Pro en QTS staan de SMART-waarden. Er zijn er tientallen, maar twee vertellen je bijna alles.
Gereallocateerde sectoren (SMART-attribuut 05): sectoren die de schijf niet meer kon lezen en heeft vervangen door reservesectoren. Een handvol is niet meteen alarmerend, maar een aantal dat blijft stijgen betekent dat de schijfoppervlakte afbrokkelt.
Sectoren in afwachting (attribuut C5, "pending"): sectoren die de schijf niet kon lezen en nog niet heeft durven herverdelen. Dit is de gevaarlijkste van de twee, want het betekent dat er data op staat die de schijf niet meer betrouwbaar terugleest. Elk getal boven nul dat blijft staan, is een reden om de schijf te vervangen.
Falend versus gefaald
Een falende schijf werkt nog, maar de SMART-waarden lopen op en je merkt misschien traagheid of leesfouten. Dit is het gunstige geval: je hebt tijd om de data veilig te stellen en de schijf gepland te vervangen.
Een gefaalde schijf reageert niet meer, of de NAS heeft hem uit de array gegooid. Dan is de array gedegradeerd en draait hij op de overgebleven schijven zonder marge. Hier telt snelheid: hoe langer je in een gedegradeerde staat draait, hoe groter de kans dat een tweede schijf het begeeft.
De piepende NAS
Een NAS die aanhoudend piept, meldt vrijwel altijd een van deze twee dingen: een schijf is uitgevallen, of de pool is gedegradeerd. Het piepen zelf lost niets op en je kunt het in het besturingssysteem uitzetten, maar doe dat pas nadat je hebt gekeken wat de melding is. Het geluid is het systeem dat je vertelt dat er marge verdwenen is.
Soms piept een NAS om een onschuldiger reden: een ventilator die vastzit of een te hoge temperatuur. Ook dat lees je af in het besturingssysteem. Maar ga er niet van uit dat het onschuldig is voordat je de schijfstatus hebt gecontroleerd.
Wat je nu vooral niet moet doen
Er zijn twee fouten die een herstelbare situatie in dataverlies veranderen, en beide komen uit echte Nederlandse forumverhalen.
En de tweede fout
Heb je bevestigd dat de schijf faalt of gefaald is? Dan is de volgende stap de juiste vervanger kiezen en hem veilig plaatsen. Zo vervang je de schijf.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bad sectors zijn te veel?
Bij sectoren in afwachting (pending): elk getal boven nul dat blijft staan is een reden om de schijf te vervangen. Bij gereallocateerde sectoren is een enkele nog niet alarmerend, maar een aantal dat blijft stijgen wel. De trend telt zwaarder dan het absolute getal.
Mijn NAS piept, wat betekent dat?
Meestal dat een schijf is uitgevallen of dat de pool gedegradeerd is. Soms is het een ventilator of een te hoge temperatuur. Controleer in het besturingssysteem wat de melding precies is voordat je het geluid uitzet.
Kan een schijf met bad sectors nog jaren mee?
Soms wel, maar het is een gok die je niet zou moeten nemen met data die je niet wilt verliezen. Zodra de waarden oplopen, is de schijf op weg naar het einde. Vervang hem gepland, terwijl je nog tijd hebt, in plaats van te wachten tot hij faalt.
Kan ik SMART-waarden zelf resetten?
Sommige tools claimen dat, maar het is een slecht idee: je verbergt dan het probleem in plaats van het op te lossen. De sectoren zijn nog steeds slecht; je ziet het alleen niet meer. Vervang de schijf.
Wat is het verschil tussen een gedegradeerde en een gecrashte pool?
Een gedegradeerde pool mist een schijf maar werkt nog en is te herstellen door de schijf te vervangen. Een gecrashte pool is er te veel kwijt om nog te functioneren. Wat je dan doet, staat op de pagina over een gecrashte Synology-pool.
Verder lezen: Schijf vervangen in je NAS · Het rebuild-risico · Volume of pool gecrasht · CMR versus SMR